حمله كرد و آنان نيز مقاومت كردند و عمار ، خود ، با پياده نظام به عمرو بن عاص حمله كرد و او را شكست داد . « 1 » در اين جا مىبينيم امير مؤمنان على عليه السلام با اطّلاعى كه از سازماندهى نيروهاى معاويه دارد ، نيروهاى خود را براى نبرد سازماندهى مىكند . - نيروهاى درگير و نيروهاى تقويتى نيروهايى كه در مرحله اوّل با ما وارد جنگ مىشوند « نيروهاى درگير » و قوايى كه در عقب هستند « نيروهاى تقويتى » ناميده مىشود . هنگامى كه براى فرماندهى نيروهاى درگير و تقويتى دشمن مشخص گرديد ، بايد معلوم شود كه علاوه بر نيروهاى درگير ، نيروهاى تقويتى دشمن نيز از چه محور و در چه زمانى مىتوانند وارد عمل شوند تا فرمانده جهت مقابله با آنان تدابيرِ لازم را بينديشد . در غزوهء خندق ، بنىقريظه پيمان خود با پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را نقض كردند و با مشركان مهاجم همپيمان شدند . پيامبر صلى الله عليه و آله پس از اطّلاع از اين پيمان‌شكنى ، حركات آنان را زير نظر گرفت « 2 » و آنان را به‌عنوان نيرويى كه احتمالًا با مسلمانان وارد نبرد خواهند شد ، به‌حساب آورد و نيز احتمال داد كه بنىقريظه يا قريش از آن منطقه به مدينه حمله كنند . از اين رو پانصد نفر از نيروهاى خود را با تدبير لازم روانهء مدينه كرد . از جملهء تدابير آن بود كه به آنان فرمان داد با صداى بلند تكبير بگويند تا دشمن بفهمد كه از مدينه پاسدارىمىشود . بنابراين ، وقتى نيروى « تقويتى » دشمن مشخص گرديد ، بايد محورى

--> ( 1 ) - وقعة صفين ، ص 214 . ( 2 ) - المغازى ، ج 2 ، ص 460 .